بررسی تطبیقی ساختمان ساز دوتار در دو منطقه شیروان و قوچان

چکیده:

 بررسی های ساز شناسی در دو منطقه ی شیروان و قوچان حاکی از تفاوت هایی در ساختار دوتار این مناطق است که این تفاوت ها،علاوه بر تاثیری که بر حجم و جنس صدای ساز دارد می تواند به سهم خود بر شیوه و لحن نوازندگی نیز تاثیرگذار باشد؛تاثیراتی که شایدبا در نظرگرفتن ابعاد جغرافیایی بزرگتر،منجر به شکل گیری سبک های موسیقایی نیز شده باشد.

این جستار برپایه ی مطالعات میدانی و کتابخانه ای انجام گرفته و خاستگاه، ساختار ظاهری، رپرتوار، مفهم شناسی مقام، نظام کوک، شیوه نواختن و تکنیک های اجرایی دوتار در ادو منطقه شیروان و قواچان را مورد واکاوی قرار داده است. نتیجه ی این تحقیق پیرامون بررسی تطبیقیِ ابعاد، شکل دهنه، عمق کاسه و ضخامت صفحه در دوتارهای مناطق مذکور نشان می دهد که دوتارهای شیروان عمدتا دارای کاسه هایی بزرگتر و به تبع آن صدایی بم تر و حجیم تر؛ و دوتارهای قوچان با کاسه ای کشیده و خربزه ای شکل،نسبت به همتایانشان در شیروان، کوچکتر و از صدایی زیرتر و زنگ دارتر برخوردارند.